Zonne-energie

De zon is onze grootste energiebron en de oorsprong van alle overige energiebronnen. Zonder of met een beetje techniek kunnen we daarvan profiteren. Ook in ons koude kikkerlandje. Door gewoon zo veel mogelijk zon op te vangen op momenten dat de zon schijnt.

Passieve zonne-energie: gratis warmte
Om optimaal van de zon te profiteren is veel zon prettig, maar overmatige zon-instraling moet geweerd kunnen worden. Zonwerend HR++ glas houdt (ook in de winter) veel zonnewarmte buiten. Een overdekt terras als zonwering is een alternatief voor een veranda of een serre. Aan de zuidkant is eenvoudige zonwering of een overstek voldoende om de hoogstaande zomerzon te weren. In de overige perioden staat de zon lager. Laat die maar lekker binnen!

Wie wil er geen terras op het zuiden?

Actieve zonne-energie 1: zonnewarmte voor warm water
Een groot dakvlak op zuid-west geeft de mogelijkheid om een zonnecollector (voor warm water) en zonnepanelen (voor elektriciteit) te installeren. Onze zonnecollector met zonneboiler werd in feb ’93 geïnstalleerd en werkt sindsdien – op een nieuwe pomp na – onderhoudsvrij. De vlakke plaat collector lijkt op een dakraam en ligt tussen de pannen. Het regenwater loopt langs de collector door een verholen gootje naar beneden. De collector op het dak zet het zonlicht optimaal om in warmte die binnen in een voorraadvat wordt opgeslagen. Dat bespaart de helft van de energie die nodig is voor de warmwatervoorziening.

Zonnecollector voor warm water van de zon

Actieve zonne-energie 2: PV panelen

Met behulp van panelen met Photo-Voltaïsche cellen, met zonnepanelen dus, wordt zonlicht omgezet in elektriciteit. Mijn vier ‘SunPower’ panelen (380 Wp) zijn op 20 aug ’01 geplaatst en wekken ca. 340 kWh/jr op. Dat was toen ruim 10% van mijn elektriciteit. Dat percentage kan hoger worden door meer panelen te plaatsen of door minder elektriciteit te gebruiken! Energiebesparing voorkomt dat je meer moet investeren om je huishouden energie-neutraal te maken.

Een tweede set van vier zonnepanelen (440 Wp) kwam van de NUON-actie ‘Je Eigen Zonnecentrale’. Op 9 juni ’03 (2e Pinksterdag) installeerde ik ze waarna ik de energiemeter prachtig terug kon zien draaien. Opvallend is de lagere opbrengst aan het einde van de dag. Dan komt daar helaas schaduw van een boom aan de overkant van de weg. Ondanks het hogere vermogen komt de productie ook uit op ca. 340 kWh/jr.

Een woonwijk kan niet zonder groen, maar waarom moeten er hoge op plekken staan waar ze schaduw veroorzaken op de verkeerde momenten? Voor de Stad van de Zon is destijds als voorwaarde gesteld dat bomen de opvang van zonne-energie op zonnepanelen niet mocht hinderen. Dat zou overal moeten gelden.

Mijn eerste zonnepaneel ligt!Zonnecollector en 4 SunPower panelenHelaas schaduw van een boom aan het eind van de dag...
12 JaSolar PV-panelen op dak, 4 SunPower panelen verplaatst naar dak garage
De SMA omvormer wordt aangebracht naast de zonneboiler
Het eerste resultaat op een mistige decemberdag

Actieve zonne-energie 3: meer PV panelen

Ondanks de te verwachten schaduw bleef ik nadenken over meer zonnepanelen op mijn dak. Zou ik een derde set panelen op het overgebleven stuk dak leggen? Dat zou mijn dak wel steeds rommeliger maken. Maar wat dan?
Na het zien van de documentaire ‘Before the flood’ besloot ik niet langer te wachten. Er is actie nodig om het tij te keren. Ik vroeg offertes op en stelde een berekening op van de kosten en baten. Om niet ons spaargeld aan te hoeven spreken leende ik het bedrag dat nodig was voor de netto investering (na aftrek van de BTW die ik zou kunnen terugvragen). Op maandagochtend 12 december 2016 werden de 12 panelen en de (ivm schaduw speciale) SMA-omvormer gemonteerd.
Ik koos voor ‘MetdeZon’ uit De Rijp. Ze waren concurrerend en dichtbij zodat ik dingen met ze kon doorspreken.
De 4 overgebleven SunPower panelen monteerde ik op 3 januari 2017 op het dak van mijn garage, ondanks de ook daar te verwachten schaduw van een paar bomen.

Overschot zonne-energie voor warmtepomp

In 2018 produceerde de zonnepanelen 1.800 kWh meer dan ik nodig had. Dit was tevoren gepland, want ik wilde zo mogelijk van het gas af. Daarvoor maakte ik plannen voor een warmtepomp die in staat was ons huis ook in de winter te verwarmen. Dat is gelukt. Begin mei 2019 werd de 8 kW Daikin warmtepomp met boiler van 180 liter geïnstalleerd. Daarvoor was het nodig de elektra-aansluiting te verzwaren van 1x25A naar 3x 25A. De vastrechtkosten bleven daarmee gelijk. De meter-opstelling was door allerlei uitbreidingen wat rommelig geworden en werd geheel vernieuwd.

Tegelijk werd de mechanische afzuiging van de ventilatielucht uit keuken, wc en badkamer vervangen door een systeem met WTW (Warmte terug winning). Zo wordt niet meer continue warme lucht uit huis naar buiten geblazen, maar verse gefilterde lucht voorverwarmd naar binnen geblazen. De eerste (zachte) winterperiode kwamen we goed door . Maar de warmteverliezen moeten verder worden beperkt om energieneutraal te kunnen worden. Daarvoor zijn nog mogelijkheden aanwezig. Het was geen sprong in het duister.

De gaskraan ging op 2 mei 2019 dicht en de gasleiding in de meterkast is verwijderd. Bij de leverancier is de gaslevering per juni 2019 opgezegd. Ook de gasmeter is verwijderd en de gasleiding is tot de straat verwijderd. Tegen te hoge kosten. Onder protest!

Zonne-energie in Egmond

In Egmond, langs de weg naar Alkmaar, staan sinds medio 2002 deze woningen met elk 8 zonnepanelen. Ze vallen op doordat de PV-panelen niet zomaar op het dak geplakt zijn, maar dat de huizen speciaal voor ontworpen lijken om de zon in voor- en najaar op te vangen! Mooi voorbeeld van zonne-architectuur.

Tot slot

Lang leek industriële productie niet mogelijk zonder vervuiling. Nu weten we wel beter. Ons streven naar duurzaamheid heeft de kwaliteit van het leven al aanmerkelijk verbeterd. Ook bij de opwekking van energie moet gelden: allereerst schoon en duurzaam opwekken. Pas als dat niet voldoende oplevert is energie uit fossiele grondstoffen acceptabel, maar dan wel schoon en met een hoog rendement!
Is het niet idioot dat we kostbare grondstoffen verspillen en onze lucht vervuilen terwijl de gratis schone energie van zon en wind nooit opraakt?

Wilt u actuele en uitgebreide informatie over zonne-energie in het algemeen en PV in het bijzonder? Kijk dan op de website PolderPV.

Interesse in het zelf opwekken van duurzame energie, kijk dan op de website van Energie Samen of ‘Kennemerwind‘.

Wordt ongetwijfeld vervolgd
(laatste wijziging 8 maart 2020)

Zonnewoningen in EgmondProf. Wim Sinke tijdens bijeenkomst ODE en Holland Solar met Kamerleden in Den HaagHeerhugowaard 'Energiezonnig' ?