Zonne-energie

De zon is onze grootste energiebron en de oorsprong van alle overige energiebronnen. Zonder of met een beetje techniek kunnen we daarvan profiteren. Ook in ons koude kikkerlandje. Door gewoon zo veel mogelijk zon op te vangen op momenten dat de zon schijnt.

Passieve zonne-energie: gratis warmte
Om optimaal van de zon te profiteren is veel zon prettig, maar overmatige zon-instraling moet geweerd kunnen worden. Zonwerend HR++ glas houdt (ook in de winter) veel zonnewarmte buiten. Een overdekt terras als zonwering is een alternatief voor een veranda of een serre. Aan de zuidkant is eenvoudige zonwering of een overstek voldoende om de hoogstaande zon te weren. In de overige perioden staat de zon lager.

Wie wil er geen terras op het zuiden?

Actieve zonne-energie 1: zonnewarmte voor warm water
Een groot dakvlak tussen zuid-oost en zuid-west geeft de mogelijkheid nu en in de toekomst een zonnecollector (voor warm water) en zonnepanelen (voor elektriciteit) te installeren. Onze zonnecollector met zonneboiler is in feb ’93 geïnstalleerd en werkt sindsdien onderhoudsvrij. Een collector lijkt op een dakraam en ligt tussen de pannen. Wel moet je blijven opletten dat het regenwater op de goeie manier naar beneden kan. Vuil kan het afvoergootje verstoppen! De collector op het dak zet het zonlicht optimaal om in warmte die in een voorraadvat wordt opgeslagen om te gebruiken als we het nodig hebben. Dat bespaart de helft van de brandstof die nodig is voor de warmwatervoorziening.

Zonnecollector voor warm water van de zon

Actieve zonne-energie 2: PV panelen

Met behulp van panelen met Photo-Voltaïsche cellen, met zonnepanelen dus, wordt zonlicht omgezet in elektriciteit. Mijn vier ‘SunPower’ panelen (380 Wp) zijn op 20 aug ’01 geplaatst en wekken ca. 340 kWh/jr op. Dat was toen ruim 10% van mijn elektriciteit. Dat percentage kan hoger worden door meer panelen te plaatsen of door minder elektriciteit te gebruiken! Energiebesparing voorkomt dat je meer moet investeren om je huishouden energie-neutraal te maken. Gelukkig worden LED-lampen steeds beter en goedkoper!

Een tweede set van vier zonnepanelen (440 Wp) kwam van de NUON-actie ‘Je Eigen Zonnecentrale’. Op 9 juni ’03 (2e Pinksterdag) installeerde ik ze waarna ik de energiemeter prachtig terug kon zien draaien. Opvallend is de lagere opbrengst aan het einde van de dag. Dan komt daar helaas schaduw van een boom aan de overkant van de weg. Ondanks het hogere vermogen komt de productie ook uit op ca. 340 kWh/jr.

Bomen in een woonwijk kunnen leuk zijn, maar waarom moeten ze zo hoog? En waarom moeten ze op plekken staan waar ze schaduw veroorzaken op de verkeerde momenten? Voor de Stad van de Zon is destijds als voorwaarde gesteld dat bomen de opvang van zonne-energie niet mocht hinderen. Dat zou overal moeten gelden.

Mijn eerste zonnepaneel ligt!Zonnecollector en 4 SunPower panelenHelaas schaduw van een boom aan het eind van de dag...

Actieve zonne-energie 3: meer PV panelen

Ondanks de te verwachten schaduw bleef ik nadenken over meer zonnepanelen op mijn dak. Zou ik een derde set panelen op het overgebleven stuk dak leggen? Dat zou mijn dak wel steeds rommeliger maken. Maar wat dan?
Na het zien van de documentaire ‘Before the flood’ besloot ik niet langer te wachten. Er is actie nodig om het tij te keren. Ik vroeg offertes op en stelde een berekening op van de kosten en baten. Om niet ons spaargeld aan te hoeven spreken leende ik het bedrag dat nodig was voor de netto investering (na aftrek van de BTW die ik zou kunnen terugvragen). Op maandagochtend 12 december 2016 werden de 12 panelen en de (ivm schaduw speciale) SMA-omvormer gemonteerd.
Ik koos voor ‘MetdeZon’ uit De Rijp. Ze waren concurrerend en dichtbij zodat ik dingen met ze kon doorspreken.
De 4 overgebleven SunPower panelen monteerde ik op 3 januari 2017 op het dak van mijn garage, ondanks de ook daar te verwachten schaduw van een paar boompjes.

Overschot zonne-energie voor warmtepomp

In 2018 produceerde de zonnepanelen 1.800 kWh meer dan ik nodig had. Dit was tevoren gepland, want ik wilde zo mogelijk van het gas af. Daarvoor maakte ik plannen voor een warmtepomp die in staat was ons huis ook in de winter te verwarmen. Dat lijkt te gaan lukken. Begin mei 2019 moet het plaats vinden. Een Daikin warmtepomp met boiler van 180 liter.

Daarnaast wordt de mechanische afzuiging van de ventilatielucht uit keuken, wc en badkamer vervangen door een systeem met WTW (Warmte terug winning). Dan wordt niet meer continue warme lucht uit huis naar buiten geblazen, maar verse gefilterde lucht verwarmd naar binnen geblazen. De komende winter moet blijken of het lukt. Misschien moeten de warmteverliezen nog verder worden beperkt. Daarvoor zijn nog mogelijkheden aanwezig. Het wordt dus geen sprong in het duister.

De gaskraan gaat dicht en de overbodige gasleidingen in huis worden verwijderd. Bij de leverancier wordt het gas opgezegd. Ook de gasmeter zal worden verwijderd, maar niet tegen de kosten die er nu voor worden gevraagd…

12 JaSolar PV-panelen op dak, 4 SunPower panelen verplaatst naar dak garage
De SMA omvormer wordt aangebracht naast de zonneboiler
Het eerste resultaat op een mistige decemberdag

Zonne-energie in Egmond

In Egmond, langs de weg naar Alkmaar, staan sinds medio 2002 deze woningen met elk 8 zonnepanelen. Ze vallen op doordat de PV-panelen niet zomaar op het dak geplakt zijn, maar dat de huizen speciaal voor ontworpen lijken om de zon in voor- en najaar op te vangen! Mooi voorbeeld van zonne-architectuur.

Tot slot

Lang leek industriële productie niet mogelijk zonder vervuiling. Nu weten we wel beter. Ons streven naar duurzaamheid heeft de kwaliteit van het leven al aanmerkelijk verbeterd. Ook bij de opwekking van energie moet gelden: allereerst schoon en duurzaam opwekken. Pas als dat niet voldoende oplevert is energie uit fossiele grondstoffen acceptabel, maar dan wel schoon en met een hoog rendement!
Is het niet idioot dat we kostbare grondstoffen verspillen en onze lucht vervuilen terwijl de gratis schone energie van zon en wind nooit opraakt?

Wilt u actuele en uitgebreide informatie over zonne-energie in het algemeen en PV in het bijzonder? Kijk dan op de website PolderPV.

Interesse in het zelf opwekken van duurzame energie, kijk dan op de website van ODE – Organisatie voor Duurzame Energie of ‘Kennemerwind‘.

Wordt ongetwijfeld vervolgd
(laatste wijziging 4 april 2019)

Zonnewoningen in EgmondProf. Wim Sinke tijdens bijeenkomst ODE en Holland Solar met Kamerleden in Den HaagHeerhugowaard 'Energiezonnig' ?